Phim độc lập: Nốt lặng giữa thăng hoa

.

Tuy nhiên, phim độc lập hiện nay còn chưa được chú trọng đầu tư và vì thế, dòng phim này cần nhận được sự quan tâm hơn nữa để tiếp tục thăng hoa, góp phần đưa điện ảnh Việt vươn tầm cao mới.

Khán giả Việt đã được xem nhiều bộ phim độc lập nhưng không ít người vẫn đặt ra câu hỏi “phim độc lập là gì?”. Theo đó, trong cuốn Thuật ngữ điện ảnh - truyền hình (Vũ Xuân Quang, Trần Thanh Tùng biên soạn) thì phim độc lập được hiểu là phim nghệ thuật do một người hoặc một nhóm người tự sản xuất không vì lợi nhuận, không có công ty chủ quản, với chi phí thấp, công nghệ đơn giản. Giới làm nghề gọi là phim độc lập để khẳng định tính độc lập về nội dung, tư tưởng, tiêu chí nghệ thuật, tài chính... Dù phim độc lập nghiêng về tính nghệ thuật khó chiếu rạp nhưng vẫn có thể tạo ấn tượng mạnh với công chúng và gặt hái thành công khi tham gia các liên hoan phim (LHP) quốc tế.

Không khó để nhận thấy thời gian gần đây, dòng phim độc lập của điện ảnh Việt đã phát triển mạnh mẽ và có nhiều tác phẩm chất lượng. Trong đó phải kể tới bộ phim  độc lập Cha cõng con của đạo diễn Lương Đình Dũng. Bộ phim khơi được cho người xem những nét đẹp về tình phụ tử cũng như sự cảm thông với những số phận khốn khổ trong xã hội. Cách đây không lâu, Cha cõng con đã được trao giải “Phim hay nhất châu Á” tại LHP Quốc tế Iran 2018. Trước đó, bộ phim này cũng đã giành nhiều giải thưởng như: Phim truyện nước ngoài xuất sắc nhất, Quay phim ấn tượng nhất tại LHP Quốc tế Arizona lần thứ 26 (Mỹ), Phim có cốt truyện hay nhất tại LHP Quốc tế Boston lần thứ 15, Quay phim xuất sắc nhất của LHP Quốc tế Milano lần thứ 17...

Phim độc lập: Nốt lặng giữa thăng hoaĐập cánh giữa không trung là một trong những phim độc lập tại Việt Nam gần đây giành được nhiều giải thưởng danh giá trên trường quốc tế.

Từng gây sốt với khán giả trong và ngoài nước là phim độc lập Bi, đừng sợ của đạo diễn trẻ Phan Đăng Di với ý tưởng lạ về mối quan hệ của các nhân vật với khối nước đá vô tri.  Bi, đừng sợ đem đến cho người xem một cuộc hành trình khám phá những câu chuyện riêng, những ẩn ức bên trong mỗi con người và những nỗi đau giày vò không tên. Bộ phim của Phan Đăng Di sau đó đã giành được giải Kịch bản hay nhất tại LHP Cannes lần thứ 63; Phim đầu tay xuất sắc nhất tại LHP Quốc tế Stockholm (Thụy Điển); giải Special Mention của LHP Quốc tế Vancouver (Canada), Phim hay nhất tại LHP châu Á - Hong Kong (Trung Quốc)...

Nổi tiếng trong dòng phim độc lập nước ta còn có Đập cánh giữa không trung do Nguyễn Hoàng Điệp viết kịch bản và đạo diễn. Với cách làm độc đáo, mang tính xã hội và đậm chất nghệ thuật, bộ phim độc lập đầu tay của Nguyễn Hoàng Điệp còn sử dụng rất nhiều chi tiết mạnh về mặt thị giác lẫn cảm giác, đánh thẳng vào cảm xúc của người xem như việc nạo phá thai, tính dục, bạo lực khiến phim này có một sức nặng đáng kể. Chính vì thế, Đập cánh giữa không trung sau đó đã gặt hái “cơn mưa” giải thưởng quốc tế như  Phim hay nhất tuần phê bình phim quốc tế thuộc LHP Venice lần thứ 71, giải đặc biệt của Ban giám khảo tại Festival des 3 Continents lần thứ 36 Pháp, 3 giải của Ban giám khảo tại LHP Quốc tế Fribourg (Thụy Sĩ), giải Đạo diễn xuất sắc nhất tại LHP quốc tế Bratislava (Slovakia)...

Ngoài các bộ phim độc lập kể trên, nhiều tác phẩm của dòng phim này từng đưa điện ảnh Việt đến gần hơn với bạn bè quốc tế khi giành nhiều giải thưởng tại xứ người có Chơi vơi (đạo diễn trẻ Bùi Thạc Chuyên), Chuyến đi cuối cùng của chị Phụng (Nguyễn Thị Thắm), Lửa Thiện Nhân (Đặng Hồng Giang), Vị (Lê Bảo), Cu Li không bao giờ khóc (Phạm Ngọc Lân)... Tuy đã có những tác phẩm có sức lan tỏa và giành nhiều giải thưởng đáng tự hào kể trên nhưng phim độc lập ở nước ta còn gặp nhiều khó khăn, thử thách. Hầu hết các đạo diễn, nhà sản xuất làm phim độc lập Việt thừa nhận, kinh phí sản xuất là điều gian nan nhất khi thực hiện một tác phẩm. Thường thì các tác giả tự viết ra một dự án phim tốt, thuyết phục nhà tài trợ hoặc quỹ điện ảnh đầu tư, sau đó mời diễn viên, thử vai, quay phim… chứ không thể chủ động nguồn tài chính như phim thương mại.

Ngoài ra, các trang thiết bị, đạo cụ, trang phục cho một bộ phim độc lập đều do phía đạo diễn, nhà sản xuất tự lo, muốn thuê được những thiết bị chuyên nghiệp thì phải bỏ ra khoản kinh phí lớn. Hơn nữa, phim độc lập khó ra rạp vì đây là dòng phim nghệ thuật, nội dung phim thường đi sâu phản ánh thân phận con người, ít yếu tố hài hước, giải trí nên không có nhiều sức hút với đơn vị phát hành. Vì thế, giới làm phim độc lập nước nhà vẫn hy vọng trong tương lai sẽ nhận được sự đầu tư, quan tâm hơn nữa từ cộng đồng để phát triển dòng phim này. Trong khi đó, đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp chia sẻ “bí kíp”, để tiết kiệm kinh phí, nhà làm phim độc lập nên tận dụng sự giúp đỡ của bạn bè, người thân và chịu khó chọn lựa, đào tạo diễn viên… để chủ động hơn trong việc thực hiện một tác phẩm và qua đó đem đến cho khán giả những thước phim giàu tính nghệ thuật, đậm chất nhân văn.

Quỳnh Phạm

Nguồn: suckhoedoisong.vn